افتادگی پلک چیست؟
افتادگی پلک که در اصطلاح پزشکی پتوز یا Blepharoptosis نامیده می‌شود، زمانی اتفاق می‌افتد که لبه پلک بالایی پایین‌تر از حد طبیعی قرار بگیرد.
افتادگی پلک ممکن است از نظر ظاهری باعث شود چشم کوچک‌تر دیده شود یا فرد حالت خسته داشته باشد. در موارد شدیدتر، پایین آمدن پلک می‌تواند بخشی از میدان دید بالایی را نیز بپوشاند.
علائم افتادگی پلک
افتادگی پلک ممکن است با علائم مختلفی همراه باشد، از جمله:
- پایین بودن پلک بالایی
- کوچک‌تر دیده شدن یک چشم نسبت به چشم دیگر
- محدود شدن میدان دید
- احساس سنگینی پلک
- بالا بردن ابرو برای بهتر دیدن
- عقب بردن سر یا بالا نگه داشتن چانه هنگام نگاه کردن
- خستگی چشم
- تغییر ظاهر و تقارن چشم‌ها
گاهی فرد برای جبران افتادگی پلک، به‌طور ناخودآگاه ابروهای خود را بالا می‌برد یا سر خود را در وضعیت خاصی قرار می‌دهد.
علت افتادگی پلک چیست؟
افتادگی پلک می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. در بزرگسالان، افزایش سن یکی از علل مهم افتادگی پلک است؛ زیرا ساختارهایی که پلک را بالا نگه می‌دارند ممکن است با گذشت زمان دچار تغییر شوند.
با این حال، هر افتادگی پلکی صرفاً ناشی از افزایش سن نیست. مشکلات عصبی، بیماری‌های عضلانی، آسیب، جراحی‌های قبلی و برخی بیماری‌های چشمی نیز می‌توانند در ایجاد پتوز نقش داشته باشند.
تفاوت افتادگی پلک با پف و پوست اضافه پلک
افتادگی واقعی پلک با وجود پوست اضافه یا پف پلک تفاوت دارد. در افتادگی پلک، موقعیت لبه پلک بالایی پایین آمده است؛ در حالی که در بلفاروپلاستی معمولاً پوست اضافه، چربی یا سایر تغییرات بافتی اطراف پلک مورد بررسی قرار می‌گیرند.
گاهی ممکن است فرد هم‌زمان به افتادگی پلک و پوست اضافه پلک مبتلا باشد. بنابراین تشخیص دقیق پیش از انتخاب روش جراحی اهمیت زیادی دارد.
آیا افتادگی پلک نیاز به درمان دارد؟
اگر افتادگی پلک خفیف باشد و روی بینایی یا فعالیت‌های روزمره تأثیری نداشته باشد، ممکن است نیاز فوری به درمان وجود نداشته باشد. اما اگر افتادگی باعث کاهش میدان دید، خستگی چشم یا مشکلات قابل توجه ظاهری شده باشد، ارزیابی تخصصی توصیه می‌شود.
همچنین اگر افتادگی پلک به‌صورت ناگهانی ایجاد شده باشد، به‌خصوص اگر همراه با دوبینی، تغییر مردمک، سردرد شدید یا سایر علائم عصبی باشد، باید سریعاً توسط پزشک بررسی شود.
روش درمان افتادگی پلک
درمان افتادگی پلک به علت، شدت افتادگی و عملکرد عضله بالابرنده پلک بستگی دارد.
در بسیاری از موارد افتادگی پلک بزرگسالان، درمان جراحی مطرح می‌شود. نوع جراحی با توجه به عملکرد عضله بالابرنده و سایر ویژگی‌های پلک انتخاب می‌شود. از روش‌های جراحی می‌توان به اصلاح و تقویت عملکرد عضله بالابرنده پلک یا برخی روش‌های داخلی پلک اشاره کرد.
در برخی انواع خاص افتادگی پلک اکتسابی در بزرگسالان، داروهای موضعی نیز می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند، اما این داروها برای همه انواع پتوز مؤثر نیستند و تشخیص نوع افتادگی پلک اهمیت دارد.
آیا عمل افتادگی پلک با بلفاروپلاستی تفاوت دارد؟
بله. بلفاروپلاستی بیشتر با هدف اصلاح پوست و چربی اضافه پلک انجام می‌شود، در حالی که جراحی پتوز با هدف بالا بردن موقعیت پلک و اصلاح عملکرد ساختارهای بالابرنده آن انجام می‌شود.
در برخی بیماران ممکن است هر دو مشکل هم‌زمان وجود داشته باشند و پزشک پس از معاینه درباره مناسب‌ترین روش تصمیم‌گیری کند.
جراحی افتادگی پلک در تهران
اگر احساس می‌کنید یکی از پلک‌ها پایین‌تر از دیگری قرار گرفته، میدان دیدتان محدود شده یا ظاهر پلک‌ها تغییر کرده است، بهتر است ابتدا علت مشکل مشخص شود.
دکتر محمدرضا ناصریان، چشم‌پزشک در تهران، با بررسی وضعیت پلک، عملکرد عضلات اطراف چشم و شرایط بینایی می‌تواند نوع افتادگی پلک و گزینه‌های درمانی مناسب را ارزیابی کند.
